SAMAN EV; DUVAR VE PENCERELER

Saman ev yapımında en hızlı ilerleyen ancak en çok dikkat gerektiren nokta saman balyasından duvar örmek.

Duvarlara geçmeden önce ahşap iskeletin ve çatı yapımının bitmiş olması, pencere ve kapı çerçevelerinin yerlerine yerleştirilmiş olması gerekiyor.

Duvarlar ve sıva sırasında, samanı yağmurdan koruması için evin etrafına astığımız brandalar yüzünden yaptığımız işi şöyle geriden seyredemedim, geniş açı fotoğraflar çekemedim.

Elimde olan fotoğraflarla saman balyasından duvarları nasıl ördüğümüzü anlatmaya çalışayım gene de.

Biz, ikinci el pencereler alıp çerçevelerini kendi ihtiyaçlarımıza göre kendimiz yaptık. Ahşap olarak, çatı ve ev iskeletinde olduğu gibi Douglas göknarı ve kestane ağacı kullandık.

saman-ev-yapımı-pencereler

Elektriğimiz olmadığı için yine el aletleriyle çalıştık. Samanın beton veya tuğla gibi sert bir malzeme olmaması yanlış yapma korkusu olmadan çalışmamızı sağladı.

Çünkü, pencere ölçümlerinde herhangi bir yanlışlık veya yamukluk olsa bile saman esnekliğiyle bize ayak uydurabilirdi.

saman-ev-yapımı-pencereler 1

saman-ev-yapımı-pencereler 2

Aşağıdaki fotoğrafta görebileceğiniz üzere, pencere çerçevelerini yaparken köşelerde uzun kuyruklar bıraktık.

Alt kuyruklar pencereyi saman balyalarının üzerine oturtmak, üst taraftaki kuyruklar ise pencerenin üzerine saman balyalarını rahatça koyabilmek için bırakıldı.

saman-ev-yapımı-pencereler 3

Banyo ve tuvalet pencerelerini, küçük ve kısmen hafif oldukları için, ahşap iskelete tutturmaya gerek duymadık. Balyaların üzerine oturtup gene saman balyalarıyla sağlı sollu sıkıştırdık.

Hiç sorunsuz yerlerine yerleştiler.

saman-ev-yapımı-pencereler 4

saman-ev-yapımı-pencereler 5

Çok daha ağır olan (çift cam büyük ahşap pancereler) asma kat ve mutfak pencerelerini ise evin ahşap iskeletine tutturduk. Böylece herhangi bir düşme tehlikesine karşı önlem almış olduk. Yani artık ev düşmezse pencereler de düşmez.

saman-ev-yapımı-pencereler 6

Ev inşaatımızın saman duvarlarla ilgili en stresli kısmı, saman balyalarını buranın meşhur aylık şiddetli yaz yağmurları ve fırtınalarından korumaktı.

Balyaları saklayabileceğimiz güvenli tek yer, sadece ve sadece evin içiydi. Bu durum inşaat alanında rahat dolaşım alanımızı kısıtladığı için işimizi bir hayli zorlaştırdı ve en kötüsü de vakit kaybına sebep oldu.

Üstüne üstlük bir de evin etrafını kocaman brandalar ile çevrelemek zorundaydık. Yoksa hava günlük güneşlikken birden kopuveren fırtınaya karşı tamamen savunmasızdık.

Gerçi bir keresinde o kadar şiddetli bir fırtına koptu ki evin bir kenarındaki branda düştü ve balyalar ıslanmaya başladı.

Hayatımın en stresli gecesiydi.

Bir yandan zifiri karanlık, göz gözü görmüyor, bir yandan bardaktan boşalırcasına yağmur yağıyor. Biz ellerimizde çivi çekiç, branda düzeltmeye uğraşıyoruz.

Şimdi o geceden gülümseyerek bahsediyoruz ancak, olay anında kendimizi çok çaresiz hissetmiştik.

Ertesi gün ise hiçbir şey olmamış gibi güneşli ‘normal’ bir yaz gününe uyandık.

Islanan tüm balyaları kurularıyla değiştirdik. Brandaların sağlamlığını ise iki katına çıkardık.

saman-ev-yapımı-duvarlar

Duvar örme sırasında ikinci stres kaynağımız ise Loïc’in alerjisiydi.

Bazı zamanlar öyle bir hapşırma krizi tutuyordu ki suratı kızarıyor, nefesi kesiliyor, inşaat alanını tamamen terk etmek zorunda kalıyordu.

Buna rağmen bir kere bile isyan etmedi, ancak ben onu çok iyi tanıyan biri olarak bu durumun onu ne kadar zorladığını görebiliyordum. İnşaatın bu evresinde yükün çoğunluğunu üzerime almak istedim.

İstedim istemesine de Loïc bu, hiç uzaktan bakabilir mi?! Gelip el atmazsa içi durmaz.

saman-ev-yapımı-duvarlar 1

Saman balyalarını yatay koymak yerine evin alanından kazanmak için yanlamasına dikey koyduk. Bu yüzden duvarlarımız 60 cm yerine 35 cm kalınlığında.

Balyaları yatay istiflemek çok daha kolay bir yöntemken dikey koymak, bize büyük sorunlar çıkarmadı, diyebilirim.

Dümdüz duvarlarımız yok ama en azından evin içinde birkaç m2 alan kazanmış olduk.

saman-ev-yapımı-duvarlar 2

saman-ev-yapımı-duvarlar 3
Ah, yeri gelmişken söyleyeyim.

Duvarlarımızın düz olamamasının asıl sebebi, okuduğumuz tüm kaynaklarda milyon kere altı çizilirken bizim bir ahşap çerçeve yapmamış olmamız. ‘Neden?’ derseniz, bilmiyoruz. İkimizde bir şekilde atlamışız bu detayı.

Hesaplamalar ona göre yapılmadığı için de sonradan ekleme yapamadık.

Neyse ki çok elzem bir konu değil ve zaten daha geniş bir ev inşaatına girişmeden önce küçük bir kulübe yapmamızın asıl amacı da hataları ve zorlukları görmek değil miydi?!

saman-ev-yapımı-duvarlar 4

Saman balyalarının üst üste durmalarını bambu çubuklar yardımıyla sağladık.

Biz bu çubukları satın aldık, ancak sizin etrafınızda bambu ağaçları varsa kesip bu iş için kullanabilirsiniz. Bambu kesmek için en iyi ay şubattır, aklınızda bulunsun.

Köşelere gelen balyaları ise ahşap kolonlara bağladık. Çok profesyonel bir teknik değil ancak bizim küçük Gimle için işimizi gördü.

saman-ev-yapımı-duvarlar 5

saman-ev-yapımı-duvarlar 6

saman-ev-yapımı-duvarlar 7

Balyalarınızı ne kadar birbirine yapışık koymaya çalışırsanız çalışın, arada ufak da olsa boşluklar kalıyor. Hiç olmadı, samanın tavan lambrisi ile buluştuğu yerde ufak boşluklar kalıyor. Bu boşlukların doldurulması ilerde oluşabilecek herhangi bir ısı kaçağını önlemek için çok önemli.

Yapılacak tek şey, balyalardan birkaçının iplerini kesmek ve avuç avuç saman koparıp boşlukları tek tek doldurmak.

Dikkat edin, evin içinden koyduğunuz saman dışından çıkmasın. Bir ahşap çerçevenin yokluğunu acı bir şekilde hissettiğimiz anlardan bir tanesi.

saman-ev-yapımı-duvarlar 8

Saman ev inşaatında başınıza gelmesi garanti olan bir iş varsa o da isteğe ve ihtiyaca bağlı olarak balyaları farklı boyutlarda kesilmesidir.

Saman, sert bir malzeme olmadığı için duvarlarınıza istediğiniz yuvarlaklığı, esnekliği verebilirsiniz. Zaten saman evin güzelliği de buradan geliyor.

Bizim önceliğimiz kış bastırmadan kafamızı sokacak bir ev olduğu için estetik kaygıları bir sonraki ev inşaatına kadar rafa kaldırmak durumundaydık.

Ancak balya boyutları ile duvar boyutları  birbirini tutmadığından yine de pencere ve kapı kenarları, kolonlara yakın kısım ve özellikle de duvarların tavan ile buluştuğu yerlerde standart boyutlardan daha küçük balyalara ihtiyacımız oldu.

Mesela aşağıdaki fotoğrafta gördüğünüz boşluk için bir balyayı ikiye bölmek gerekti.

saman-ev-yapımı-duvarlar 9

Saman balyası kesme işlemi için ihtiyacınız olan alet, balya iğnesi.

Ya da balya iğnesi yerine kullanabileceğiniz bambu bir çubuk, makas, ip (çünkü balyayı yeniden bağlayacağız) ve metre.

saman-ev-yapımı-duvarlar 10

Adı üzerinde, bambu çubuğunu balya ‘iğnesi’ olarak kullanacaktım. O yüzden çubukta bir iğne deliği açmam ve hemen ardından o delikten – dikiş iğnesine ip geçirir gibi – balya ipini geçirmem gerekiyordu.

İhtiyacım olan balya boyutuna karar verdikten sonra çubuğu ip ile birlikte balyanın içinden, ölçüm noktası hizasından, geçirdim. İp, balyanın diğer tarafına geçtikten sonra bambu çubukla işim bitti, çubuğu çekip ipten çıkardım.

Balyayı çevreleyen yeni ipi ise sıkıca bağladım.

saman-ev-yapımı-duvarlar 11

saman-ev-yapımı-duvarlar 12

Aynı işlemi ikinci kez, bu sefer de orijinal balyada ikinci ipin geçtiği yerden tekrar ettim.

saman-ev-yapımı-duvarlar 13

İpin iki tarafta da sıkı sıkı bağlandığından emin olduktan sonra yeni elde ettiğim küçük balyayı geri kalandan ayırdım.

saman-ev-yapımı-duvarlar 14

İşte bu! Minik balya yerine cuk diye oturdu.

saman-ev-yapımı-duvarlar 15

saman-ev-yapımı-duvarlar 16

Bu yöntem birkaç balyayı kesmek için bayağı işe yarıyor. Fazla sayıda balya kesmeye ihtiyacınız varsa profesyonel bir balya iğnesi edinmenizi tavsiye ederim.

Ayrıca ufak bir not daha; balyayı kesmek istediğiniz boyutun ölçümünü alırken 2-3 cm fazla almak iyi bir fikir olabilir. Çünkü kestiğiniz yeni balyayı sıkı sıkı bağladığınızda yoğunluk artıyor (ki istediğimiz şey bu), ancak boydan çekiyor.

Saman duvarlar ve fareler

Okuduğumuz birçok kaynakta saman duvarlar, farelere karşı tel bir örgü ile kaplanıyordu. Bu bizim için ikna edici bir çözüm değildi.

Fare girmek istedikten sonra duvardan girmez, açık bir pencereden veya kapıdan girer.

Sonuçta doğayla iç içe yaşıyoruz. Fareleri bir tehdit olarak görmektense doğanın bir parçası olarak görmeyi tercih ediyoruz.

Doğanın bir parçası derken fareleri evimize buyur ettiğimiz yok tabi ki. Sadece tel bir örgünün bu işin çözümü olabileceğiniz düşünmüyoruz.

Permakültür, doğaya karşı değil, doğa ile birlikte çalışmayı öğütler. Biz de aynen öyle yaptık.

Başka bir yazımda daha bahsetmiştim, bizim farelere karşı en büyük silahımız ince bir tel örgü yerine aslandan bozma bir kedi!

Bize yakın oturan komşular arasında en az fare sorunu olan biziz!

Saman evde oturan biz!

Bu konudan en çok yakınan komşumuz ise beton bir evde oturuyor.

Fareleri saman evler için çok büyük tehdit ve bir dezavantaj olarak gösteren kaynakların var olduğunu düşünürsek, ironik bir durum değil mi?

Bize hiç mi fare gelmedi?! Gelmez olur mu?! Geldi ama duvarlarımız samandan olduğu için değil, kış soğuğundan korunmak için.

Geçtiğimiz kış duvarların içinde sadece bir iki kez hışırtı duyduk ve her seferinde de kedimiz Chips bu fareleri yakaladı. Bunun dışında da herhangi bir kemirgenle başka bir münasebetimiz olmadı.

Balyaların içinde buğday tanesi kalmadığından emin olduktan sonra korkmayın; beton, taş veya tuğla bir evdekinden daha fazla fare sorununuz olmayacak.

NOT: Saman değdiği yeri çok fena kaşındırıyor. Samanla haşır neşir olmadan önce bacak ve kollarınızı örten kıyafetler giymenizi tavsiye ederim. Ben yandım, siz yanmayın.

Saman ev - duvar ve pencereler

İlgili Yazılar

4 comments

  1. Merhaba sevgili bahçe büyücüsü; Öncelikle herşey yolunda görünüyor, tebrikler, iyi iş çıkarıyorsunuz. Bir şey merak ediyorum, evinizi bitirmek için kendinize bir son tarih koydunuz mu? yoksa biz relaks çalışmaya devam edelim, acelemiz yok, ne zaman biterse mi diyorsunuz?

    Cevapla
    1. Yorumunuz için çok teşekkür ederim. Evimiz geçen eylül ayında bitti. Bitmekten ziyade, içinde oturulacak hale geldi diyelim 🙂 Geçen yaz işlerle uğraşırken tek amacımız kışı başımızın üzerinde bir çatı ile geçirmekti. O yüzden haziran – eylül ayları arası çok yoğun çalıştık. Ama yapım aşamalarını blogda yayınlamakta rahat davranıyorum biraz, evet 🙂

      Cevapla

♥ Düşüncelerinizi duymak isterim. Aşağıdaki kutucuğa bıraktığınız yorumları dört gözle bekleyip büyük bir sevinçle okuyorum! ♥