KOMPOST NEDİR? NE İŞE YARAR?

 

Issız bir adada yanına alacağın üç şey nedir, sorusundan sıkılıp gözlerini fal taşı gibi açtırıp kalbini zıp zıp zıplatan üç fenomen nedir, diye sorsanız cevabım hazırdır.

Birincisi kar (düşüncesi bile mutlu eder, yağısını ilk gördüğüm günü dün gibi hatırlıyorum.)

İkincisi gel-git olayı (deniz bir varmış, bir yokmuş!)

Üçüncüsü ise kompost (düne kadar varlığından bile bihaber olduğum minik minik canlıların atıklarımızdan bitkilerimiz için ‘gübre’ üretmesi)

olgunlaşmış kompost
http://reseaucompost.org/

Biraz daha derine inmek gerekirse…

Bahçe, bahçıvanın ellerine teslim edilmiş minyatür bir doğa timsali, mini bir eko-sistem. Dolayısıyla doğada olduğu gibi bahçede de tüm canlı varlıklar doğal bir bağ ile birbirlerine bağlı.

Örneğin; sonbaharda dökülen yapraklar, toprakta dört gözle onları bekleyen bir dizi organizmaya besin kaynaklığı eder. Organizmalar bu besinlerini humusa (bitki artıklarının toprakta birikmesiyle oluşan, koyu renkli organik madde) dönüştürür. Humus, yeni ekilecek bitkilere güç verir.

Bahçenizdeki her küçük canlı bitkisel veya hayvansal maddelerle beslenirken, ölümünden önce veya sonra bir başka canlının var olmasına yardım eder. Yani bahçenizin her köşesi, üzerinde bulunan her hayvanın, her bitkinin, her mineralin çok önemli bir rol oynadığı bir dengeye sahiptir. Akıllı bir bahçıvan ise (bahçıvan derken meslek grubundan değil, ticari kaygısı olmadan bahçesinde ekip biçen bahçeci’lerden bahsediyorum) bu dengeye saygı duyar ve doğal gelişim ve değişimleri göz önünde blundurarak bunları kendi lehine kullanır.

Kompost üretmek de bir nevi doga dengesinden faydalanmak, bahçenizdeki sayısız mikroorganizmayı sizin adınıza çalıstırmaktır. Bizim – insanların – bu döngüde rolümüz ise bu mikroorganizmalara ihtiyaçları olan yiyecek, hava ve nemi saglayarak onlara karsılıgında verimi yüksek organik bir madde alacagımız ideal bir yasam alanı sunmaktır.

Yiyecek konusu işin en kolay kısmı diyebiliriz. Çünkü mutfak ve bahçe atıkları küçük işbirlikçilerimize gerekli tüm elementleri verir. Komposta ne atılır ne atılmaz daha sonra bahsedeceğim ancak dikkat! ‘atık’ kelimesi akılları karıştırmasın.

 

Kompost çöp değildir. Bir nevi geri dönüşüm aracıdır.

Nem, özellikle başlarda kompostunuzun öncelikli ihtiyacıdır. Bakteriler çalıştıkça nemin bir kısmı buharlaşır ve kompostta ısı yükselir. Bu sayede kompost yavaş yavaş olgunlaşırken nem ihtiyacı azalır.

Havalandırma, iyi bir kompost elde etmenin en önemli unsurudur. Çünkü dekompozisyonu – komposta attığımız atıkların bütünlüğünün bozulmasını – sağlayan bakteriler oksijensiz kalırsa kompostla alakası olmayan başka bir madde üretmeye ve kötü kokmaya başlar ki aslında

Kompost asla kötü kokmaz.

Bu üç durum doğru bir şekilde sağlanırsa ‘kompost yapıcılar’ hiç vakit kaybetmeden ise koyulurlar. 6-9 ay sonunda da kompost kutunuza attığınız atıklardan çok besleyici, kokusuz, humuslu, bitkilerinize hastalıklara karşı direnç verecek mucizevi bir ‘toprak’ elde edersiniz.

Kompost yaparak mutfak ve bahçe atıklarını verimli bir toprağa dönüştürebiliriz.

Bu minyatür ‘kompost yapıcı’ varlıklar sayesinde ekolojik yöntemlerle hem mutfak ve bahçe atıklarımızı azaltırız, hem üstüne para verip bitkileri güçlendirici ürünler almamıza gerek kalmadığı için ekonomimize katkı sağlarız hem de doğal dengeyi kendi lehimize kullanarak akıllı bahçıvan oluruz 🙂

Peki başka ne işe yarar bu kompost?

♠ Saksıda, bahçede her toprak tipinde kullanılabilir.
♠ İçinde bulunan organik maddelerle toprağı zenginleştirir.
♠ Topraktaki canlıları besler.
♠ İçindeki besleyici elementler sadece bitkilerin ihtiyaçları oldukça açığa çıkar (sıcak ve nemli havalarda daha hızlı, soğuk ve kuru havalarda daha yavaş bir şekilde)
♠ Toprağın üzerinde ısıyı, suyu ve besleyici elementleri daha iyi tutan bir tabaka oluşturur.
♠ Kirli toprağı havalandırır ve kumlu toprağın suyu tutuş gücünü arttırır.
Toprak üzerinde gece – gündüz arasındaki sıcaklık farkını düşürür.
♠ Toprak partiküllerini tutarak erozyonu azaltır.
♠ Bitkileri parazit ve hastalıklardan korur.
♠ Sağlıklı bitkilerin ürünleri daha lezzetli olacağından kompost, sebze ve meyvelerin tadını güzelleştirir.

Sizce de yeteri kadar mucizevi değil mi?

kompost nedir? Neye yarar? Kompost yapmaya başlamadan önce bilmeniz gereken her şeyi özetle anlatan ilginç bir makale

İlgili Yazılar