BETONSUZ SAMAN EV TEMELİ

İtiraf ediyorum; ekolojik ev yapma işine kalkıştıktan sonra fark ettim ki içinde yıllarımı geçirdiğim tüm evlerin ortak yapı malzemesi olan beton hakkında çok da fazla bir şey bilmiyormuşum. Hatta beton ile betonarme arasındaki farkı bile bilmiyormuşum. Ne garip değil mi içinde yaşadığınız evin neden yapıldığı hakkında temel bilgiye bile sahip olmamak? O malzemenin nasıl üretildiğini, nelere mal olduğunu bilmemek?

Gün geçtikçe üretimi ve kullanımı artan betonun çeşitli olumsuz çevresel etkileri olduğunu hepimiz zaman zaman duyuyoruz.  Peki nedir betonu bu kadar zararlı kılan?

Ana sorumlu çimento diyebiliriz veya çimento üretimi sırasında açığa çıkan yüksek karbondioksit oranı. Durum tabi ki sadece bundan ibaret değil. Daha ayrıntılı bilgi için Bursa Tabip Odası’nın şubat ayında hazırladığı ‘Çimento Fabrikalarının Sağlık Etkileri‘ kitabını okumanızı şiddetle tavsiye ederim.

Beton ve çimento konusunda neyin olduğunu öğrendikten sonra kendimize şu soruyu sorduk; Peki betona mahkum muyuz? Kısa cevap, hayır! Ev temeli denince akla ilk ve tek gelen malzeme beton olsa da daha ekolojik ve sağlıklı bir çözüm var.

Matematiksel hesaplamaları bir yana evin temelinde hangi malzemeyi nasıl kullanacağımız konusu en çok kafa yorduğumuz konulardan biri oldu. Kime danıştıysak ‘Beton döküverin gitsin,’ cevabını aldık ancak ekolojik ev yapmaya niyetlenip karşılaştığımız ilk zorlukta doğaya zararlı olduğunu bildiğimiz bir malzemeyi sırf kolaya kaçmak adına kullanmak istemedik.

Loïc, temelde beton yerine kireç kullanabilecegimiz fikrini ortaya ilk attığında aklıma Yunanistan kıyı kentleri ve Bodrum geldi. 

– Kireç duvarlarda kullanılır, dedim bilmiş bilmiş.

Loïc, bana bir güzel kirecin yapım aşamalarını anlattı, taaaa Antik Yunanistan’da ve Mısır’da bile kullanıldığını söyledi ve neden biz de denemeyelim ki, dedi.

– D’accord! On y va!

DSCN8229

İkimiz de kalker yani kireç taşının doğal bir malzeme olduğunu biliyorduk. Kireç taşının çimentonun hammaddesi olduğunu ve çimento üretmek için kullanılmadığında çevreye çok daha az zarar verdiğini ben sonradan öğrendim.

Ev temelinde kireç kullanmayı seçmemizin doğal olmasının yanısıra iki nedeni daha var.

Birincisi; bulunduğumuz Lot departmanı kalker bir platonun üzerine kurulmuş, yani dolayısıyla bir sürü kireç üreticisi var.

url
Bizim kullandığımız NHL5 tip kireç

İkincisi ise kirecin profesyonel yardım almadan kendi kendimize kullanabileceğimiz bir malzeme olması. Tabi ki dikkat edilmesi gereken güvenlik önlemleri var ama altından kalkılabilecek şeyler.

Böylece önümüzdeki kışı geçirebileceğimiz ve ileride de bir nevi müstakil misafir odası olarak kullanmayı düşündüğümüz saman ev Gimle‘nin temelinde kireç kullanmaya karar verdik. Gimle’yi inşa etmeye karar verdiğimiz yerde şu an depo olarak kullandığımız arazinin bir önceki sahibinden kalma bir kulübe var. Bu kulübenin bir de kendinden büyük beton bir tabanı var.

DSCN7696

Yukarıda bahsettiğim gibi çevreye zararlı bir yapı malzemesi olan betonu saman ev projemize yakıştıramasak da var olan temeli yıkıp yenisini yapmanın daha fazla enerjiye mal olacağını düşündük. Bu durum ileriki evrelerde azcık da olsa beton malzeme kullanmamıza neden olacak maalesef.

Küçük saman ev Gimle 20m² olacak. Yani kulübenin halihazırda var olan temelini biraz büyütmemiz gerekiyordu. Ölçümlerimize göre, her kenar 60-70 cm daha enlemesine genişletilmeliydi. Ne kadar genişletilmesi gerektiğini evin alanına 10 cm.lik bir hata payı ekleyerek karar verdik.

DSCN8160

Temelin derinliği ise arazinin eğimi nedeniyle her kenarda farklı. Gene arazinin yapısı nedeniyle çok derin bir temel kazmamıza da gerek kalmadı. Çünkü en fazla 30-40 cm sonrasında kalker kayaya ulaşıyoruz. Hatta bazı yerlerde çok daha çabuk.

DSCN8214
Eğer evinizin iskeleti yeterince sağlamsa çok derin bir temele ihtiyacınız yok.

DSCN8164

Sadece su geçirip oynama veya çökme yapma olasılığı olan bitkisel humuslu toprağı ihtiyacımız olandan daha derin olsa bile kayaya ulaşana kadar kazdık. Sütunların geleceği noktaları ise diğerlerinden biraz daha derinleştirdik. Kriterimiz kalkere dokunmaktı böylece minik evimizin oynamayacağından emin olabilirdik. 🙂

DSCN8157

Kazı işlemi tamamen bittikten sonra sert fırçalarla temelimizi kalan son toprak ve taşlardan bir güzel temizledik.

DSCN8196

Gene arazinin eğiminden dolayı temelin genişlettiğimiz kısmı kulübenin halihazırda var olan temelinden alçakta kaldı. Biz de kireç harcının akıp gitmesini engellemek için elimizde kalan palet parçalarından destek yaptık.

 

DSCN8170

DSCN8171

Kazdığımız temelin bir kısmı kireç harcı, bir kısmı ise sadece bir sıra beton blok (yukarıda bahsettiğim azıcık beton kullanma zorunluluğu) ile dolacak. Nereye kadar kireç harcı ile dolduracağımıza ise önce ev yapımı yöntemlerle karar vermeye çalıştıysak da sonuç çok başarılı olmayınca her kadının hayali (!) bir  arazi ölçüm cihazı satın aldık. Piyasada kullanımı kolay dijital cihazlar var ancak fiyatları da haliyle daha yüksek ve kullanımı, bakımı daha nazik. Bizimki ise Loïc’in kazılarında defalarca kullandığı manuel tip bir cihaz. Loïc’ten aldığım yarım saatlik -sıkıcı – geometri ve 10 dakikalık -eğlenceli- arazi ölçüm cihazı dersinden sonra artık ben de ölçüm yapabiliyorum (yaşasın!).

Cihazı alır almaz ilk iş arazi üzerinde sabit bir nokta (Z düzlemi) bulmak oldu, sonra o noktaya göre kulübenin etrafında ölçümler aldık ve temelin en alçak yerine göre nereye kadar temel (kireç harcı) döküleceğini belirledik.

DSCN8156

Daha önce bahsettiğim üzere arazinin üzerinde güzel taşlar bulduk. Elimizin altındaki bu malzemeyi kullanmamak ayıp olurdu. Biz de kireç harcından kar etmek için temel dökülürken ara ara taşlar atmaya karar verdik. Temel dökme işleminden bir gün önce de etrafta bulduğumuz büyük taşları gene sert fırçalarla temizledik ki üzerlerinde bitki artıkları kalmasın. Çünkü kalırsa bitki artıkları zamanla kaybolduğunda kireçte çatlak yaratır diye korktuk. Eğer taş tertemiz olursa kireç direkt taşın üzerine ayrılmamak üzere yapışır.

DSCN8183

DSCN8186

Kazımız, temizliğimiz bittiğine göre temel çukurumuz kireç harcı için hazır!

Kireç harcını elde etmek için kullandığımız ölçü;
1 kova = 10 lt
4,5 kova kireç
9 kova kum ve çakıl karışımı (agrega)
Aldığı kadar su

DSCN8229
Harç makinamız ve elektriğimiz olmadıgı için harç elle karıldı.

DSCN8219

DSCN8227

DSCN8242

DSCN8244

PicMonkey Collage
Temelimizi 3 kişi uzun bir öğlen yemeği molası dahil 8 saatte bitirdi. Loïc bu 3 kişiden biriydi. Bense harca su taşımak ile görevliydim.

 

DSCN8249
Şantiye şefi siesta yapıyor 🙂

Ve yorucu bir günün ardından sonuç; mükemmel olmasa bile gayet başarılı bir temel 🙂

DSCN8259

Kireç ile çalışırken dikkat;

♣ Deri ile uzun süreli temasından kaçının.
♣ Eldiven ve maske kullanın.
♣ Göz ile temasında temiz ve bol suyla derhal yıkayın.
♣ Kireç tozunu solumayın.
♣ Hava koşullarını göz önünde bulundurun. Kireç harcı 5 derecenin altında çok daha çabuk sertleşir, 30 derecenin üstünde cıvıklaşır ve tutması zorlaşır.
♣ İşiniz bittikten sonra aletlerinizi vakit kaybetmeden yıkayın. İnatçı kireç artıklarını harcı yapmakta kullandığınız ince kum ve sert bir fırça ile fırçalayarak çıkarabilirsiniz.

DSCN8199
Önce güvenlik!

 


İlgili Yazılar